Taşeron Ekiplerle Çalışmak: Yeni Başlayan Mühendis İçin Rehber

Üniversiteden yeni mezun olup şantiyeye adım atan bir mühendisin ilk şaşırdığı konulardan biri, işin büyük kısmını kendi firmasının değil, taşeron ekiplerin yaptığıdır. Kalıp, demir, duvar, sıva, tesisat ve ince işler çoğu şantiyede ayrı ekiplere verilir. Mühendisin görevi bu ekipleri doğru işe, doğru zamanda ve doğru kalitede yönlendirmektir. Bu beceri derslerde öğretilmez ama sahadaki başarıyı büyük ölçüde belirler.

Neden bu kadar önemli?

Taşeron ekipler, iş programının fiilen ilerlediği yerdir. Ekiplerle iletişimi iyi olan bir mühendis, sorunları erken duyar; malzeme eksikliğini, çizimdeki belirsizliği veya ekipteki kişi eksikliğini ustabaşı ondan saklamaz. İletişimi kopuk bir mühendis ise sorunu çoğu zaman iş bittikten sonra, kontrol sırasında fark eder.

İşe başlamadan önce

• Sözleşmeyi okuyun. Taşeronun hangi işleri yapacağı, malzemeyi kimin temin edeceği, birim fiyatların neyi kapsadığı ve iş güvenliği yükümlülükleri sözleşmede yazar. Bunları bilmeden sahada verilen her talimat ileride tartışma konusu olabilir.
• İşi net tarif edin. Güncel paftayı ustabaşıyla birlikte inceleyin, özel detayları (bir kolondaki farklı donatı, bir döşemedeki boşluk) önceden gösterin.
• Belgeleri kontrol edin. Sahaya girecek personelin işe giriş bildirimleri ve gerekli eğitim belgeleri tamam mı? Bu konuda şantiyenin İSG prosedürü ne diyorsa uygulanır.
• Teslim kriterini konuşun. İşin ne zaman “bitti” sayılacağını, kontrolü kimin yapacağını baştan belirleyin.

Günlük takip

Gün, ekiplerin nerede çalışacağının netleştiği kısa bir sabah görüşmesiyle başlarsa çok şey kolaylaşır. Ustabaşına o gün tamamlanması beklenen işi, varsa malzeme teslimini ve özel uyarıları söyleyin. Gün içinde birkaç kez sahayı dolaşın; işin ilerleyişini görmek ve sorunu yerinde duymak masadan takip etmekten çok daha etkilidir.

Puantajı ve yapılan işi günlük rapora işleyin. Kişi sayısı planlananın altındaysa veya iş beklenen hızda ilerlemiyorsa, bunu aynı gün şefe bildirin. Bir haftalık gecikme, çoğu zaman fark edilmemiş beş günlük küçük aksaklıkların toplamıdır.

Kalite kontrol ve iş teslimi

Kontrolü işin sonuna bırakmak, hatalı işin söküp yeniden yapılması anlamına gelir. Bunun yerine işin ilk bölümünü (ilk kolon, ilk duvar, ilk oda) birlikte kontrol edip kabul ettiğiniz örneği referans almak, ekibin geri kalan işi aynı kalitede yapmasını sağlar.

Üstü kapanacak imalatlarda (donatı, yalıtım, tesisat) kapanmadan önce kontrol şarttır. Yapı denetim kontrolü gereken aşamalarda ekibin bir sonraki işe geçmeden kontrol için beklemesi gerektiğini önceden söyleyin. Kontrol sonucu ve varsa eksikler fotoğrafla birlikte kayda geçirilmelidir.

Anlaşmazlıkları yönetmek

Şantiyede anlaşmazlıklar çoğunlukla üç konuda çıkar: işin kapsamı (“bu bizim işimiz değil”), metraj (“bu kadar iş yaptık”) ve süre (“malzeme gelmedi, bekledik”). Her üçünde de en güçlü araç kayıttır. Sözleşme maddesi, imzalı metraj, günlük rapordaki bekleme kaydı tartışmayı kişisel olmaktan çıkarır.

Sesi yükselen bir konuşmada sakin kalmak ve konuyu belgeye taşımak, deneyimsiz bir mühendisin bile otoritesini korur. Yetkinizi aşan konularda (fiyat, ek iş onayı, ceza) söz vermeyin; konuyu şantiye şefine iletin ve ustabaşına bunu açıkça söyleyin.

Saygıya dayalı bir ilişki kurmak

Ustabaşları ve ustalar çoğu zaman yıllarca saha deneyimine sahiptir. Onların pratik bilgisinden öğrenmeye açık olmak, mühendisin otoritesini zayıflatmaz; tersine güven kazandırır. Teknik konuda proje ne diyorsa o uygulanır, ancak uygulamanın nasıl yapılacağı konusunda ustanın önerisini dinlemek çoğu zaman işi kolaylaştırır.

Söz verdiğiniz şeyi yapmak (malzemenin geleceği saat, kontrolün yapılacağı gün), ekiplerin size güvenmesinin temelidir. Güven oluştuğunda, ekipler sorunları size gelmeden önce değil, ortaya çıktığı anda bildirmeye başlar.